مقدمه
در دنیای تجارت بین الملل، هماهنگی و شفافیت بین خریداران و فروشندگان کشورهای مختلف ضروری است. برای تسهیل این هماهنگی، استانداردهای جهانی مانند INCOTERMS (شرایط تجاری بین المللی) توسعه یافته است. این اصطلاحات شناخته شده بین المللی که توسط اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) طراحی شده است، به عنوان دستورالعملی برای تعریف مسئولیت ها، تعهدات و هزینه های مرتبط با حمل و نقل کالا عمل می کند.
INCOTERMS به طور گسترده در قراردادهای تجاری بین المللی استفاده می شود زیرا آنها به وضوح مشخص می کنند که چه کسی مسئول حمل و نقل، بیمه، ترخیص کالا از گمرک و سایر هزینه ها است. استفاده از این استانداردها اختلافات و ابهامات را کاهش می دهد و فرآیندهای تجاری را کارآمدتر می کند. این مقاله INCOTERMS، کاربردهای آن در تجارت جهانی و رایج ترین اصطلاحات را توضیح می دهد.
تعریف و هدف INCOTERMS
INCOTERMS که مخفف اصطلاحات تجاری بین المللی است، مجموعه ای از اصطلاحات تجاری استاندارد شده است که برای اولین بار توسط اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) در سال 1936 منتشر شد. هدف اصلی آنها روشن کردن مسئولیت ها، هزینه ها و خطرات مرتبط با حمل و نقل کالا در تجارت بین المللی است.
INCOTERMS به ویژه در معاملات مربوط به حمل و نقل کالا از طریق مرزها مفید است، زیرا آنها تعهدات هر یک از طرفین را در مورد حمل و نقل، تحویل، بیمه و عوارض گمرکی تعریف می کنند. استفاده از این شرایط استاندارد شفافیت قرارداد را افزایش می دهد و اختلافات تجاری را به حداقل می رساند.
دسته بندی های INCOTERMS
اینکوترم ها به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
- شرایط قابل اجرا برای تمام روش های حمل و نقل
- اصطلاحات مخصوص حمل و نقل دریایی و آبی داخلی
1. INCOTERMS قابل اجرا برای همه حالت های حمل و نقل
این اصطلاحات را می توان برای هر نوع حمل و نقل از جمله حمل و نقل جاده ای، هوایی، ریلی و دریایی استفاده کرد:
- EXW (Ex Works – تحویل در محل فروشنده): فروشنده کالا را در محل خود (به عنوان مثال، کارخانه، انبار یا کارگاه) تحویل می دهد. خریدار مسئول تمام هزینه های حمل و نقل و خطرات از آن نقطه به بعد است. این اصطلاح برای خریدارانی که خواهان کنترل کامل بر فرآیند حمل و نقل هستند ایده آل است.
- FCA (حمل رایگان – تحویل به حامل): فروشنده کالا را به حاملی که خریدار تعیین کرده است تحویل می دهد. از آن لحظه تمام ریسک ها و هزینه ها بر عهده خریدار است.
- CPT (Carriage Paid To – Freight Paid to Destination): فروشنده هزینه حمل و نقل تا مقصد مشخص را پرداخت می کند، اما پس از تحویل کالا به حامل، خطرات به خریدار منتقل می شود.
- CIP (Carriage and Insurance Paid To – Freight and Insurance Paid to Destination): مشابه CPT، اما فروشنده نیز مسئولیت بیمه کالا را بر عهده دارد.
- DAP (تحویل در محل – تحویل در یک مکان مشخص): فروشنده کالا را به محل تعیین شده خریدار حمل می کند و هزینه های حمل و نقل را پوشش می دهد. این اصطلاح زمانی مفید است که خریدار به خدمات لجستیکی اضافی نیاز داشته باشد.
- DPU (تحویل در محل تخلیه – تحویل بدون بارگیری در مقصد): فروشنده کالا را در محل خریدار تحویل و تخلیه می کند. این اصطلاح به ویژه زمانی استفاده می شود که کالاها باید در سایت های خاصی تخلیه شوند.
- DDP (Delivered Duty Paid – Delivery with Customs Duties Paid): فروشنده کلیه هزینه ها اعم از حمل و نقل و عوارض گمرکی را تقبل می کند و پس از ترخیص کالا از گمرک در کشور مقصد کالا را به خریدار تحویل می دهد.
2. INCOTERMS ویژه حمل و نقل دریایی و آبراهه داخلی
این اصطلاحات فقط برای حمل و نقل دریایی یا آبراهه داخلی استفاده می شود:
- FAS (رایگان در کنار کشتی – تحویل در بندر بندر): فروشنده کالا را در کنار کشتی در بندر تعیین شده تحویل می دهد. از آن نقطه تمام ریسک ها و هزینه ها به خریدار منتقل می شود.
- FOB (رایگان در کشتی – تحویل در کشتی): فروشنده کالا را در کشتی در بندر تعیین شده تحویل می دهد. پس از بارگیری، تمام هزینه ها و خطرات حمل و نقل به عهده خریدار است. این یکی از رایج ترین اصطلاحات مورد استفاده در صادرات دریایی است.
- CFR (هزینه و بار – هزینه و بار پرداختی به بندر مقصد): فروشنده هزینه های حمل و نقل تا بندر مقصد را پوشش می دهد، اما پس از بارگیری کالا در کشتی، خطرات به خریدار منتقل می شود.
- CIF (Cost, Insurance, and Freight – Cost, Insurance, and Freight Paid to Destination Port): مشابه CFR است، اما فروشنده نیز مسئول بیمه کالا در حین حمل و نقل است.
مزایای استفاده از INCOTERMS
استفاده از INCOTERMS در قراردادهای تجاری چندین مزیت کلیدی دارد:
- شفافیت قرارداد INCOTERMS به وضوح مسئولیت هر یک از طرفین را مشخص می کند و از سوء تفاهم ها و اختلافات جلوگیری می کند.
- خطرات کاهش یافته از آنجایی که ریسک ها و مسئولیت ها به صراحت بیان شده است، احتمال حمل و نقل یا مشکلات مربوط به گمرک به حداقل می رسد.
- فرآیندهای تجارت ساده شده با یک استاندارد شناخته شده جهانی، کسب و کارهای کشورهای مختلف به راحتی می توانند تحت شرایط مشترک با یکدیگر همکاری کنند.
- انعطاف پذیری در روش های حمل و نقل خریداران و فروشندگان می توانند بر اساس نیازهای لجستیکی و شرایط بازار خود، مناسب ترین INCOTERMS را انتخاب کنند.
متداول ترین INCOTERMS مورد استفاده در تجارت بین المللی
در میان بسیاری از اینکوترم ها، برخی از آنها بیشتر در تجارت جهانی استفاده می شوند:
- FOB (رایگان در کشتی): به دلیل سادگی و تخصیص واضح مسئولیت، به طور گسترده در حمل و نقل دریایی استفاده می شود.
- CIF (هزینه، بیمه و حمل و نقل): معمولاً برای حمل و نقل دریایی استفاده می شود، زمانی که خریداران می خواهند فروشنده بیمه را مدیریت کند.
- EXW (Ex Works): مناسب برای خریدارانی که می خواهند کنترل کامل بر حمل و نقل و هزینه ها داشته باشند.
- DDP (Delivered Duty Paid): ایده آل برای خریدارانی که ترجیح می دهند فروشندگان تمام فرآیندهای حمل و نقل و گمرک را انجام دهند.
چالش های استفاده از اینکوترمز
علیرغم مزایای آنها، استفاده از INCOTERMS می تواند چالش هایی را ایجاد کند:
- تفاوت های تفسیری کشورهای مختلف ممکن است INCOTERMS را متفاوت تفسیر کنند که منجر به اختلافات حقوقی می شود.
- نیاز به دانش و آموزش مناسب برای استفاده صحیح از INCOTERMS، هر دو طرف باید جزئیات و مفاهیم آنها را کاملاً درک کنند.
- محدوده محدود INCOTERMS فقط مسئولیت ها و هزینه های حمل و نقل را پوشش می دهد، اما شرایط پرداخت، استانداردهای کیفیت، یا شرایط فسخ قرارداد را تعریف نمی کند.
نتیجه گیری
اینکوترمز ابزارهای ضروری در تجارت بین المللی است که به کاهش اختلافات و بهبود شفافیت در قراردادهای تجاری کمک می کند. اصطلاحاتی مانند FOB و CIF به طور گسترده در تجارت دریایی، به ویژه برای کالاهایی که نیاز به بیمه و حمل و نقل بین المللی دارند، استفاده می شود.
درک INCOTERMS و انتخاب اصطلاح مناسب بر اساس نیازهای خاص هر تراکنش می تواند کارایی را بهبود بخشد، خطرات را به حداقل برساند و عملیات تجاری بین المللی را تضمین کند.